Ontspanning & Balans / Zelfinzicht

Overweldigend: waarom wordt het me teveel?

Overweldigend - gevoel van ontploffing - blog Eefficiënter

Je staat te koken na een lange dag vol taken en afspraken. Even niks aan je hoofd hoop je, alleen maar wat roeren in potten en pannen. Maar dan komt je kind aangerend met een dringende vraag, de telefoon gaat en poef…stresslevel tot boven je oren. Je voelt je overweldigd en wil het liefst dat dat rotgevoel dat alles teveel is zo snel mogelijk weggaat.

Waar komt dit gevoel van overweldiging vandaan en belangrijker nog: wat kun je er aan doen? Omdat ik er vanwege mijn lage belastbaarheid zelf vaak tegenaan loop, ging ik op onderzoek uit.

Overwerkt of overweldigd

Als eerste is het belangrijk om je af te vragen: ben je overbelast of overweldigd? Daar zit namelijk nogal een verschil in. Overbelast is te meten: je hebt zichtbaar teveel op je bordje. Het is gewoon meer dan je daadwerkelijk aankan qua tijd en belastbaarheid. Hier kun je acties op ondernemen om te zorgen dat je werklast minder wordt.

Maar overweldiging is meer een gevoel. Het is een stressreactie en die heeft niet per se te maken met de hoeveelheid werk die je hebt. Waar komt dat gevoel dan vandaan?

Waar komt het gevoel van teveel vandaan?

Sommige mensen raken sneller overweldigd dan anderen. Het heeft veel te maken met hoe georganiseerd je bent en hoe je prikkels verwerkt. De een wil zoveel mogelijk geluid en actie om zich heen, werkt het liefst aan meerdere taken tegelijk en gedijt goed onder spanning.

De ander voelt zich juist het beste bij rust en regelmaat. En geniet meer van 1 op 1 gesprekken dan in een grote groep zijn en maakt het liefst 1 taak af, voordat hij weer aan iets nieuws begint. Rust, reinheid en regelmaat dus. (Ik val duidelijk in deze categorie, haha)

Het is goed om van jezelf te weten hoe het bij jou zit. Heb je veel alleen-tijd nodig? Merk je het wanneer de spanning oploopt en je overweldigd raakt? Zo niet, houd het dan eens een aantal dagen bij. Zie je verbanden en triggers?

Tijdstippen waarop iets je snel teveel is, omdat je moe bent of bepaalde activiteiten hebt gedaan waar je gestrest van raakt? Als je dit eenmaal door hebt, is het een stuk makkelijker om overweldiging te voorkomen. Of er in ieder geval beter mee om te gaan.

Zo merk ik bijvoorbeeld dat als iets snel moet en ik me gehaast voel, ik er nog weinig bij kan hebben. Of als ik al moe ben en er dan een hele waslijst aan “moetjes” op me afkomt, ik het overzicht verlies en me overweldigd voel. Als er dan nog iemand naar me toe komt en een heel verhaal begint, tja, dan voel ik me zoals de afbeelding bij deze blog, haha.

Door jezelf of anderen

Wat dus ook belangrijk is om te weten is of je overweldigd raakt door jezelf of door anderen. Hierdoor weet je beter of je er invloed op hebt.

Jezelf overweldigen

Reageer je te snel op dingen? Kun je moeilijk nee-zeggen, vergelijk je jezelf steeds met anderen of heb je onrealistische verwachtingen (bijvoorbeeld over hoe lang iets duurt). Dit zijn allemaal redenen waardoor het je teveel kan worden.

Misschien heb je ook een gebrek aan focus of stel je beslissingen uit. Als je alleen maar nadenkt, maar geen actie onderneemt, wordt je to-dolijstje alleen maar langer en je stressniveau hoger.

Ook kunnen we door enthousiasme dingen te groot maken. Als je creatief bent en de hele dag allemaal leuke nieuwe plannen bedenkt en deze ook nog eens heel goed wil doen, kan je jezelf overweldigen. Het is heel fijn om steeds nieuwe ideeën en doelen te bedenken, maar er is ook actie en overzicht nodig.

Gek genoeg kunnen er ook “voordelen” zijn aan jezelf overweldigen, waardoor je het blijft doen. Want als je overweldigd bent, hoef je geen knopen door te hakken, kun dingen uit de weg gaan en je angst omzeilen. Daarmee voorkom je dat anderen een oordeel over je hebben of steun je eigen perfectionisme. Want als je niks doet, kan het ook niet fout gaan, toch?

Door anderen

Je kan ook overweldigd raken door anderen. Bijvoorbeeld door deadlines die er zijn of verwachtingen van anderen over jou en wat je moet doen. Ook kan het je teveel worden doordat iemand die iets gezegd of gedaan heeft waar je van slag van bent. Zodra je je hier bewust van bent, kun je ook weer grip krijgen op de situatie en hoe je je voelt.

Wat kun je doen aan overweldiging

Gelukkig kun je een hoop doen om te zorgen dat het je niet meer teveel is. Hieronder een lijstje van mogelijke oplossingen:

  • Overweldiging ontstaat vaak door een gebrek aan overzicht. Schrijf daarom al je zorgen op en alles wat er in je hoofd rondspookt. Dit kunnen klusjes zijn, ideeën die je uit wil werken of dingen die je niet moet vergeten. Maar ook dingen waar je je druk over maakt en die je niet los kan laten. Een braindump is hier een fijne manier voor. Het maakt je hoofd leeg en geeft je het gevoel van controle terug.
  • Vertraag in plaats van dat je nog harder gaat rennen. Hoe sneller je gaat, hoe sneller de tijd ook lijkt te gaan. Het lijkt dan een race die je niet kan winnen. Neem daarom ook de tijd om even “te zijn”, hoe zweverig dat ook klinkt. Gewoon door even bewust te genieten van dat kopje koffie of thee of een mooi nummer op de radio. Even niet onderweg zijn naar de volgende taak, maar gewoon in het moment zijn.
  • Bedenk wat jou helpt om je gedachten tot rust te brengen. Helpt het om een stuk te gaan wandelen, iets actiefs te doen of even iets maken of lekker gek doen. Misschien heb je een rustmomentje nodig om na te denken en alles op te schrijven. Even de hoeveelheid prikkels om je heen verminderen. Weinig geluid, fel licht of andere dingen die je kunnen overprikkelen. Maak eens een lijst waarvan jij ontspant, zodat je daar op een moment van overweldiging op kan kijken.
  • Krijg weer focus en maak keuzes. Het gevoel van teveel zijn kan ook komen, doordat je aan alles tegelijk aan het werken bent, behalve datgene dat je écht belangrijk vindt en dat je vooruit helpt. Kijk daarom eens naar waar je mee bezig bent en waar je naartoe wilt werken. Doe je alleen de meest belangrijke dingen? Die dingen die toewerken naar waar jij wil komen?
  • Kijk ook of je dingen kunt delegeren of om hulp kan vragen. Zodat je weer even tot rust kan komen en het gevoel hebt er niet alleen voor te staan.
  • Stop met multitasken: door meerdere dingen tegelijk te doen, raak je het gevoel van teveel zijn zeker niet kwijt. Schakel daarom je afleidingen uit, zet een timer en doe in die tijd 1 ding tegelijk.

Voorkomen dat het je weer teveel wordt

We weten nu waar overweldiging vandaan kan komen en wat je er aan kan doen als het je gebeurt. Nog fijner is het natuurlijk als je kan voorkómen dat het je teveel wordt.

Een paar dingen waar je op kan letten:

  • Besteed genoeg aandacht aan je weerbaarheid: Gezond eten, genoeg slapen en bewegen. Allemaal dingen die we verstandelijk wel weten, maar tijdens drukke dagen makkelijk vergeten.
  • Wees mild voor jezelf. Het is oké dat je je zo voelt en het overkomt iedereen. Het accepteren zorgt ervoor dat je geen onnodige energie kwijt bent aan het verzetten ertegen.
  • Wees ook kritisch op hoeveel realistisch is om te willen doen op een dag. Je hebt nu eenmaal een bepaalde tijd, energie en aandacht die je kan besteden. En je kan niet alles doen wat je bedenkt. Maak een fijne, realistische weekplanning of gebruik time blocking om te zorgen dat je jezelf niet overbelast.
  • Stel jezelf de vraag of je controle hebt over de uitkomst van datgene waar je je druk over maakt. Is het antwoord nee, dan kun je het loslaten. Dit scheelt je weer tijd en energie.
  • Oefen met de signalen eerder te gaan herkennen, waardoor je niet meer over de kook gaat, maar je het eerder kan stoppen. Krijg je bijvoorbeeld hoofdpijn, wordt je lontje steeds korter of begin je je onrustig te voelen? Dit kunnen allemaal signalen zijn dat je overweldigd raakt.
  • Bedenk ook dat hoe jij over tijd denkt of praat, je gevoel ook beïnvloedt. Als je gedachten steeds in overweldiging denken, zul je je ook eerder zo voelen. Let er eens op wat je op een dag tegen jezelf zegt.

    “Hier heb ik nooit genoeg tijd voor”, “Wat heb ik veel te doen”, “Ik kan dit nooit bijhouden”. Als deze gedachten zorgen voor extra stress. Schrijf ze eens op en kijk of je ze kan weerleggen. Klopt het wel wat je denkt? Zo niet, schrijf dan meteen op wat een helpende gedachte is als je weer in je gedachtencirkeltje terechtkomt. Bijvoorbeeld: “Ik heb overzicht en weet zeker dat ik de belangrijkste taken afkrijg” of “Ik kan dit, ik maak er tijd voor”. Of richt je even op je ademhaling om weer tot rust te komen.

Blijven oefenen

Het is dus niet erg als het gevoel van teveel zijn terugkomt. Dat hoort erbij en heeft iedereen wel eens. De ene dag kun je gewoon meer hebben dan de andere. Door op tijd in te grijpen en actie te ondernemen, kun je er wel voor zorgen dat je in balans blijft. Heb je ondanks dat alles nog geen puf, las even een dagje niks moeten in en duik er vroeg in. Morgen is er weer een dag!

Heb jij vaak last van een gevoel van overweldiging? En wat helpt jou het beste daartegen?

Fijne dag!
Groetjes Evelien

No Comments

    Leave a Reply